Cumhuriyet 30.10.2007

DÜNYADA BUGÜN

ALİ SİRMEN

29 Ekim 1923 29 Ekim 2007

Dün Cumhuriyetin 84. yılını idrak ettik. 2007'de Türkiye'de
egemen olan rejim ile 1923'te ilan edilen Cumhuriyetin amaçları ve
nitelikleri açısından birbirleriyle bağdaşmasına imkân olmayan büyük
farklar var.

29 Ekim 1923 yılındaki tarihi oturumda, TBMM üyesi Yunus Nadi ,
konuşmasında, aslında, yaptıkları işin rejimin niteliğini açıklamaktan
başka bir şey olmadığını belirtmekteydi.

Zaten Kurtuluş Savaşı sırasında, daha 23 Nisan 1920'den başlayarak
yürürlükte olan rejim, cumhurun kendisini yönetecek olanları kendi seçmesi
esasına dayanan, egemenliğin ulusun olduğunu belirten bir rejim, yani
cumhuriyet idi.

29 Ekim 1923'te ilan edilen rejimin ana hedefi, bağımsız bir ulusun
kendi yazgısına egemen olarak çağı yakalama ve çağdaş uygarlık düzeyine
ulaşmaktı.

Çağdaş uygarlık düzeyini, ekonomik kalkınmayı, sosyal alanda büyük
gelir uçurumlarını önlemeyi, ki o zamanlar şimdiki kadar gelir çarpıklığı
yoktu, yoksulluğu, cehaleti yenmeyi hedef almış bir rejimdi, kuruluşunda
Cumhuriyet.

Tabii ki, hedef alınan model aynı zamanda demokrasiyi de öngörmekteydi
ve hedeflenen demokrasi, zaman içinde sürekli gelişecekti.

Cumhuriyet, hedeflerinden birçoğuna büyük eksikliğine karşın vardı.

****

Üstelik Cumhuriyetin demokrasiye yönelme açısından temelinde büyük bir
eksiklik mevcuttu.

Klasik burjuva demokrasisinin ardındaki itici güç, üretken bir
burjuvazi mevcut değildi Türkiye'de.

Cumhuriyetin kurucusu bu eksikliği, kuldan yurttaşa çevirmeye çalıştığı
kişileri eğitim sayesinde, aydınlanmanın kazanımlarıyla donatarak
gidermeyi öngörüyordu.

Büyük eğitim seferberliği bu amaca yöneliktir. Cumhuriyetin kurucusunun
ölümünden sonra kurulan ve kısa süre sonra kurucuları tarafından budanan
Köy Enstitüleri ise sanayileşme hamlesinde geri kalmış bir toplumda
aydınlanmanın kazanımlarını köylere kadar yayma amacını taşıyordu.

Ama artık kurucu felsefeden ayrılmış olan egemen sınıflar, kurucuların
devrimci atılımlarının da zayıflamasının etkisiyle, aydınlanmanın önüne
set çektiler.

Cumhuriyetin toplumsal tabandaki eksikliklerini milli eğitimle
gidermeyi öngörenleri dize getirdiler ve uluslararası konjonktürün de
etkisi ve ABD'nin yardımıyla milli eğitimi kendi istedikleri doğrultuya
soktular.

Bu yüzdendir ki, tek partililikten çok partililiğe geçmeyi başarmış
olan Cumhuriyet, gerçek çoğulcu, katılımcı, çoksesli bir demokrasiye
dönüşemedi.

****

Kuruluşunun 84'üncü yılını geride bırakırken Cumhuriyet artık
aydınlanmanın kazanımlarının teker teker yitirildiği, temelini oluşturan
laiklik ilkesinin içinin boşaltıldığı bir ülkede, çoğulcu değil,
çoğunlukçu, yani oyların çoğuna sahip olanın her dilediğini
yapabileceklerini sandıkları bir rejime dönüşmüş bulunmaktadır.

Bu sonuca varılmış olmasında, Cumhuriyetin kurucusu partinin de kimi
diğer Cumhuriyet kurumları gibi zaman içinde direncini ve amacını yitirmiş
olmasının, günün koşullarının gerektirdiği düzeyin, zindeliğin ve gücün
geride kalmasının da rolü olmuştur.

Cumhuriyet, kendisini koruyup, geliştirip, çağdaş bir demokrasiye
dönüştürecek kazanımlarla donanmak yerine, demokrasiyi yalnızca
oyçokluğuyla sınırlamış, onun onsuz olmazlarından uzaklaşmış bir haldedir
artık.

Başka bir deyişle 28 Ekim 2007'de, Türkiye 28 Ekim 1923'te bulunduğu
yerin çok daha gerisindedir ve o gün karşı karşıya bulunduğundan çok daha
büyük tehlikeleri göğüslemek durumundadır.

Cumhuriyetin 84. yılında, kendisini tehlike altında gören
toplulukların, gösterileri sırasında hâlâ 74 yıl önceki " Onuncu Yıl
Marşı "na sarılmaları da bilinçaltlarında da olsa bu durumu
hissettiklerinin göstergesidir.

mailto:[email-masked]?subject=YoreNet
e-MEDYA 30.10.2007-Gazete-

Yeniden

[BU BELGENIN ANA SAYFASINA GECIS]

Garildi 1.0 Aybim
Bilgisayar Tic. Ltd.tarafindan hazirlanmistir. Yorum ve Onerileriniz icin :
[email-masked]