Cumhuriyet 10.10.2007

GÜZELİN ARDINDA

BERTAN ONARAN

'Anadolu'da Kızılca Halvet'

Bu, Berfin Yayınları'nın bastığı Askeri Öner 'in kitabının adı;
gerçi tür olarak roman diye adlandırılmış, ama gerçek bir Anadolu,
Türklük, giderek insanlık tarihi özeti.

Askeri Öner, hepimiz gibi, rastlantı (olasılık) ve gerekliliklerin
ürünü:1945'te Tarsus'ta doğmuş; İktisat, ticaret okumuş; 68 ateşiyle,
toplumsal olaylara, oluşumlara yönelmiş.1971 yumruğundan sonra Almanya'ya
sığınmış, 1974'te yurda dönmüş, 1980'e dek sendikacılık, kooperatifçilik
yapmış; işçi örgütlenmelerine katılmış. 80'de zindan; partisiz kalış. O
boşlukta sanata yönelmiş. 1989'da bir film öyküsü Yunus Nadi Ödülü'nü
kazanmış. Bunun üzerine, anlatmak istediklerini bu yoldan dile getirmeye
başlamış; son romanı da önce film öyküsü olarak tasarlanmış, sonra romana
dönüştürülmüş.

1200'lerden başlayarak İstanbul'un, Anadolu'nun, ünlü Haçlı
Seferleri'nin tarihini ele alıyor kitap; hem de film öykülerine özgü,
akıcı, iç içe geçmiş geri dönüşler, yüzyılları, olayları kıyaslamalarla.

Kitabın adı bile çok ilginç aslında: Hacı Bektaş Veli Tekkesi'nin
kapısında yazıyormuş Kızılca Halvet; kızılcayı anlıyorsunuz zaten,
halvetse, burada gizli buluşma yeri demekmiş. O gizli buluşma yerinde
Anadolu Alevileri, Babailer buluşup üzerlerindeki baskıdan, zulümden
kurtulma yollarını ararlarmış.

"3500 yıl kadar önce, gelecekbiliciler ve yerli davar çobanlarının
kılavuzluğunda, Balkanlardan Trakya'ya inen barbar Cermen kabileleri,
Boğaz kıyılarına geldiklerinde herhalde durmuş ve kağnı üstünde yürüyen
evleriyle karşı kıyıya nasıl geçeceklerini epeyce tartışmış olmalılar.

Tunç Çağı barbarlarından 3500 yıl sonra farenin kuyruğunda (Marmara
Denizi'nin önünde) bu kez başka bir barbar topluluğu göründü.

Bu barbarlar da mavi farenin burnunu uzattığı Asya'daki peynire
gelmişlerdi, ama durduruldular.

Büyük Britanya Donanması, Çanakkale Boğazı'nda, tarihinin en acı ve
onulmaz yenilgisini aldı.

Mustafa Kemal engelini aşıp Karadeniz üzerinden
Rusya'ya geçmek ve kimlik (!?) savaşı veren milliyetlerin işbirliğiyle
Bolşevik Devrimi'ni boğma fırsatını, böylece onun peşi sıra Anadolu'dan
sökün edecek bağımsızlık savaşımını boğma fırsatını kaçırdıklarında,
donanma komutanları bu hayret verici topoğrafik gerçekler karşısında büyük
bir öfkeye kapılmışlar..."

Gördüğünüz gibi, tutarlı bir akıl yürütmeyle, yüzyıllar içinde
olayların neden ve sonuçlarını irdeleyebiliyor Askeri Öner; zaten kitabını
yazarken, ömür boyu okuduklarının yanında, salt bu yapıt için 71 önemli
kaynaktan yararlanmış. Dolayısıyla, insanlık tarihinin bütün büyük
ustalarını, öğretilerini iyi biliyor; dünyayı, evreni enerjiye dayanarak
açıklamanın öncülerinden Demokritos bunlar arasında elbet;
onun"evrendeki her şey rastlantı ve gerekliliğin ürünüdür" sözünü
özümsediği şu satırlarda açıkça görülüyor:

"İçinde rastlantı olmasa, bir gün âşık olmayı boşuna bekliyor olmaz
mıydık?

İçinde rastlantı olmayan devrim veya karşıdevrim olmuş mudur?

***

Birbirlerini aşılayan bireylerin, varlıkların doğa koşullarına uyumu
gereğince dönüşüm ve ayrışıma uğrayıp türleri oluşturdukları doğrudur.
Ancak doğa yasalarındaki zorunluluğun içinde rastlantısal olanın da payı
vardır. Gen bilimi, son derece 'tutucu' olan genlerin, kendilerini
zorunlu biçimde kopyalayıp türlerini geleceğe taşırken, 'belli ölçüde'
yanlış (!) yapıp tıpkıbasım olmayan örnekler ürettiklerini
saptamaktadır."

Tarihin akışına böyle bakınca, çok daha sağlıklı, inandırıcı
saptamalar yapmak elimizde elbet; işte yeni bir örnek:

"Sanayi devriminin gelişme süreci içinde, kazancı büyütmenin daha
etkili yolları aranırken, para kesen makineler ile paradan para üreten
bankaların çiftleşmesiyle kârın arttığı görülmüştür. Sonraları nerede ve
nasıl becermişlerse, sanayi sermayesi ile banka sermayesinin torunları
kendi içlerinde çiftleşmişler ve bu aile içi ilişkiden ana babaları bile
soyup soğana çeviren haydut evlatlar, yâni mali sermaye doğmuştur."

Kısacası, Askeri Öner, 535 sayfalık çarpıcı yapıtında, ilgiyle,
tutkuyla okuyacağınız şeyler yazmayı başarmış; ona da, bu önemli yapıtı
ülkemizin şu çetin koşullarında basan İsmet Arslan 'a da yürekten
alkış.

mailto:[email-masked]?subject=YoreNet
e-MEDYA 10.10.2007-Gazete-

Yeniden

[BU BELGENIN ANA SAYFASINA GECIS]

Garildi 1.0 Aybim
Bilgisayar Tic. Ltd.tarafindan hazirlanmistir. Yorum ve Onerileriniz icin :
[email-masked]