PROJEKT „Z UŚMIECHEM
PO POLSKU”
W Tokijskim Uniwersytecie Języków
Obcych w roku akademickim 2003/2004 zrealizowano projekt „Z uśmiechem po
polsku”. Jego pomysłodawcą oraz koordynatorem był profesor
Tokimasa Sekiguchi.Wynikiem realizacji tego projektu jest komunikacyjny
podręcznik języka polskiego dla Japończyków pod tytułem Z uśmiechem po polsku 『微笑んでポーランド語』(Hohoende Pōrandogo). Jego autorzy to doktor Bożena Sieradzka-Baziur,
visiting profesor TUJO, oraz Tetsushirō Ishii, profesor tegoż
uniwersytetu.
Podręcznik ten jest dwujęzyczny,
ma wersję polską i japońską. Tłumaczenia na język
japoński dokonali profesor Tetsushirō Ishii (część 1) oraz profesor
Kōichi Kuyama (część 2). Redaktorem
tomu był Tomasz Majtczak, on to dokonał korekty
tekstu oraz był konsultantem w zakresie zagadnień dotyczących
języka polskiego i japońskiego.
Ilustracje
wykonała pani Shōko Miyamoto, w zakresie tłumaczeń przy ich
wykonywaniu pomagała pani Akiko Miyazawa, ona też jest autorką zapisu
odręcznego polskich liter. Skład komputerowy wykonał pan Tomasz
Majtczak.
Podręcznik składa się ze
wstępu, czyli informacji ogólnej na temat Polski, Polaków i języka
polskiego, a także części gramatycznej i praktycznej,
bibliografii, słownika do części drugiej oraz japońskich
tłumaczeń polskich tekstów i
dialogów oraz niektórych ćwiczeń gramatycznych i
komunikacyjno-słownikowych.
Część
gramatyczna
zawiera następujące elementy:
I. Fonetyka i pisownia
Samogłoski
Spółgłoski
Akcent
wyrazowy
Akcent
zdaniowy
Intonacja
zdaniowa
Ćwiczenia
II. Interpunkcja
III. Fleksja i słowotwórstwo
Rzeczownik
Rodzaj
Liczba
Przypadek
Alternacje
Deklinacja
Mianownik
Dopełniacz
Celownik
Biernik
Narzędnik
Miejscownik
Wołacz
Rzeczowniki
o nietypowej odmianie (i niektóre trudne)
Przymiotnik
Stopniowanie
przymiotników
Zaimek
Deklinacja innych części mowy niż rzeczownik
(przymiotnik, zaimek, liczebnik jeden,
liczebnik porządkowy)
Mianownik
Dopełniacz
Celownik
Biernik
Narzędnik
Miejscownik
Wołacz
Deklinacja
zaimków osobowych i zwrotów grzecznościowych pan, pani
Deklinacja
innych ważniejszych zaimków
Liczebnik
Deklinacja
liczebników
2
3
4
5,
6, 7, 8, 9, 10
11,
12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19
20,
30, 40
50,
60, 70, 80, 90
100
200,
300, 400, 500, 600, 700, 800, 900
1000,
1 000 000
Ponownie
liczebniki 2, 3, 4
Liczebniki
zbiorowe
Przysłówek
Stopniowanie
przysłówków
Imiesłów
Deklinacja
imiesłowu
Przyimek
Partykuła
Wykrzyknik
Spójnik
Czasownik
Osoba
Liczba
Aspekt
Czas
Strona
Koniugacja
Odmiana
czasownika być w trzech czasach
Koniugacja
pozostałych czasowników
Czas
teraźniejszy
Czas
przeszły
Czas
przyszły prosty i złożony
Czasowniki
ruchu
Czasownik
powinien
Tryb
Słowotwórstwo
Zdrobnienia
Zakończenie
Dodatek: Tryb
łączący
Część
druga (13 etapów) to komunikacja i słownictwo, znalazły się w
niej ćwiczenia gramatyczne,
komunikacyjne i słownikowe.
Etap pierwszy 第一ステップ
Gramatyka 文法
Mianownik liczby pojedynczej 単数主格.
Koniugacja 動詞変化 – czas
teraźniejszy 現在時制, czasowniki np. 例えば次のような動詞 być, czytać, mieć, mieszkać, nazywać
się, robić, telefonować.
Słownictwo
語彙
Człowiek
/ ludzie 人間,
polskie imię i nazwisko ポーランドの姓名, miejscowości 地名.
Komunikacja コミュニケーション
Zwracanie
czyjejś uwagi, nawiązywanie kontaktu 相手の注意を引く、会話を始める. Powitanie 挨拶. Przedstawianie się 自己紹介. Rozpoczęcie rozmowy,
włączanie się do rozmowy 最初の話題、会話への参入. Podtrzymywanie rozmowy 会話の継続. Kontrolowanie przebiegu
rozmowy 会話の展開をコントロールする. Kończenie
wypowiedzi, rozmowy 発言・会話を終える. Wyrażanie sympatii
i antypatii 好意と敵意の表現. Pytanie o samopoczucie 相手の体調を訊ねる質問. Stereotypy powitalne 典型的な出会いの挨拶. Stereotypy pożegnalne
典型的な別れの挨拶. Wyrażanie relacji w
przestrzeni (miejsce, kierunek) 空間関係 (場所・方向) の表現. Podziękowanie 謝辞.
Dialog 会話
Powitanie
挨拶. Przedstawianie się 自己紹介. Kończenie wypowiedzi,
rozmowy 発言・会話を終える.
Rozmowa telefoniczna 電話での会話.
Etap drugi 第二ステップ
Gramatyka 文法
Mianownik
liczby mnogiej 複数主格.
Koniugacja,
czas teraźniejszy 動詞変化現在時制.
Słownictwo 語彙
Rodzina
家族. Cechy charakteru 性格, wygląd
zewnętrzny 外面的特徴. Kolory 色彩.
Komunikacja コミュニケーション
Przedstawianie
się 自己紹介, przedstawianie kogoś 他者紹介. Wyrażanie opinii,
przekonania 意見・信条の表現. Wyrażanie cechy,
właściwości, stanu w odniesieniu do rzeczy, procesów, faktów,
osób 物・過程・事実・人物についてその性格・特徴・状態を表現する.
Dialog 会話
Przedstawianie
się 自己紹介, przedstawianie kogoś 他者紹介.
Etap trzeci 第三ステップ
Gramatyka 文法
Koniugacja
w czasie teraźniejszym 現在時制の動詞変化.
Biernik
liczby pojedynczej i mnogiej 単数複数対格.
Słownictwo 語彙
Produkty
żywnościowe 食材;
kraje, narodowości, języki 国家・民族・言語.
Komunikacja コミュニケーション
Wyrażanie
cechy, właściwości, stanu w odniesieniu do rzeczy, procesów,
faktów, osób 物・過程・事実・人物についてその性格・特徴・状態を表現する.
Podtrzymywanie
rozmowy 会話の継続. Wyrażanie opinii,
przekonania 意見・信条の表現. Negacja, dezaprobata 否定・不賛成.
Dialog 会話
Kiosk
キヨスク. Sklep spożywczy 食料品店. Hobby 趣味. Kawiarnia 喫茶店. Restauracja レストラン.
Etap czwarty 第四ステップ
Gramatyka 文法
Biernik
po przyimku na, o, po, przez(e), w(e), za 左の前置詞が要求する対格.
Czas
teraźniejszy 現在時制.
Konstrukcja
chcieć + bezokolicznik chcieć + 不定形の構文.
Słownictwo 語彙
Ubrania,
obuwie 衣服、靴.
Komunikacja コミュニケーション
Wyrażanie
opinii, przekonania 意見・信条の表現. Relacjonowanie wypowiedzi
własnych lub osób trzecich 自分または第三者の発言の伝達. Prośba o przyzwolenie
i przyzwalanie 許可の依頼と許可. Wyrażanie
rozczarowania 失望の表現. Wyrażanie cechy,
właściwości, stanu w odniesieniu do rzeczy, procesów, faktów,
osób 物・過程・事実・人物についてその性格・特徴・状態を表現する.
Dialog 会話
Sklep
odzieżowy 洋服屋. Sklep obuwniczy 靴屋.
Etap piąty 第五ステップ
Gramatyka 文法
Dopełniacz
生格
– jako forma
dopełnienia bliższego po czasownikach zaprzeczonych (negacja) 動詞否定形の後の直接目的語がとる形
– wyrażający
przynależność (też zaimki dzierżawcze) 所属を表す (所有代名詞もまた)
– w wyrażeniach przyimkowych po przyimkach bez(e), dla, do, obok, od(e), u, z(e) 左記前置詞の後での前置詞句.
Czasownik być we wszystkich czasach 動詞być全時制での変化.
Czas przyszły prosty 単純未来.
Słownictwo 語彙
Owoce, warzywa 果物・野菜.
Komunikacja コミュニケーション
Wyrażanie zadowolenia i niezadowolenia 満足・不満足の表現. Wyrażanie rozczarowania 失望の表現. Przytakiwanie, aprobata 同意、賛成. Wyrażanie opinii, przekonania 意見・信条の表現. Prośba o przyzwolenie i przyzwalanie 許可の依頼と許可. Wyrażanie upodobania 趣向の表現. Zapraszanie 招待. Proponowanie, przyjmowanie i odrzucanie propozycji 提案、提案の受け入れと拒絶. Wyrażanie posiadania, przynależności 所有・所属の表現.
Dialog 会話
Dom 家、住い. Kawiarnia 喫茶店. Bank (kantor) 銀行 (両替所).
Etap szósty 第六ステップ
Gramatyka 文法
Dopełniacz 生格
– w zdaniach bezosobowych po formach nie ma, nie było, nie będzie, brak 左記表現の後での非人称文
– po określeniu miary 量を示す単位の後で
– po liczebnikach głównych 基数の後で
– po liczebnikach nieokreślonych dużo, mało, trochę, niewiele, kilka, parę itd. 不定数詞の後で
– w datach określających dzień, miesiąc i rok 日・月・年の規定の後で.
Konstrukcja 構文 iść/jechać do … na …, pójść/pojechać
do … na … (do + dopełniacz 生格 // na + biernik 対格).
Słownictwo 語彙
Miary
i wagi, przedmioty codziennego użytku 単位・重量、日用品.
Komunikacja コミュニケーション
Wyrażanie
niepewności 確信のなさの表現. Wyrażanie relacji w
przestrzeni (miejsce i kierunek) 空間関係 (場所・方向) の表現. Wyrażanie
życzenia 祈念の表現.
Dialog 会話
Taksówka タクシー .
Etap siódmy 第七ステップ
Gramatyka 文法
Narzędnik
造格
– jako forma orzecznika
wyrażonego rzeczownikiem po czasownikach być, zostać 左記動詞の後で、名詞によって表現される補語の形
– narzędnik
wyrażający narzędzie czynności 行為の手段を表す造格
– narzędnik w
wyrażeniach przyimkowych po przyimkach
między, nad(e), pod(e), przed(e), za,
z(e)
左記前置詞の後で.
Czasownik
動詞 powinien, musieć.
Strona
zwrotna 再帰相.
Słownictwo 語彙
Szkoła,
uczelnia 学校、大学; zawód, zawody 職業; zainteresowania, hobby 興味、趣味; środki lokomocji 交通機関.
Komunikacja コミュニケーション
Proponowanie,
przyjmowanie i odrzucanie propozycji 提案、提案の受け入れと拒絶. Powitanie 出会いの挨拶. Pożegnanie 別れの挨拶. Przebieg rozmowy
(rozpoczęcie, podtrzymywanie, kontrolowanie przebiegu, kończenie) 会話の展開 (始まり・継続・展開のコントロール・終了). Wyrażanie
rozczarowania 失望の表現. Pytanie 質問. Wzywanie do mówienia 発言の喚起. Wyrażanie zadowolenia
i niezadowolenia 満足・不満足の表現.
Dialog 会話
Rozmowa
telefoniczna 電話での会話.
Etap ósmy 第八ステップ
Gramatyka 文法
Miejscownik
liczby pojedynczej i mnogiej 単数及び複数前置格
– w wyrażeniach
przyimkowych określających osobę, przedmiot, o których się
mówi, myśli 話したり考えたりする対象となる人や物を規定する前置詞表現
– w wyrażeniach
przyimkowych określających czas i miejsce czynności po
przyimkach na, o, po, przy, w(e) 左記前置詞の後にくる時や場所を規定する前置詞表現
– w wyrażeniach
przyimkowych precyzujących rok lub miesiąc 年または月を指定する前置詞表現.
Czas
przyszły 未来時制.
Tryb
rozkazujący – wstęp 命令法-序論.
Słownictwo 語彙
Dom,
mieszkanie 家、住い; kierunki świata 方角、東西南北.
Komunikacja コミュニケーション
Wyrażanie
ważności 価値の表現. Wyrażanie nadziei, troski i
zmartwienia 希望・心配・不安の表現. Wyrażanie
życzenia 祈念の表現. Oferowanie zrobienia czegoś
何かをすることを申し出る. Wyrażanie
niepewności 確信のなさの表現. Wyrażanie upodobania
趣向の表現.
Dialog 会話
Dom
家.
Etap dziewiąty 第九ステップ
Gramatyka 文法
Celownik
与格.
Tryb
rozkazujący – ciąg dalszy 命令法-続.
Stopniowanie
przymiotników 形容詞の級.
Słownictwo 語彙
Życie
codzienne 日常生活; dworzec kolejowy 駅. Zegar 時計, czas 時.
Komunikacja コミュニケーション
Wyrażanie
niepewności 確信のなさの表現. Przepraszanie 謝罪. Wyrażanie relacji
czasowych 時間関係の表現. Porównywanie 比較. Wyrażanie opinii,
przekonania 意見・信条の表現. Wyrażanie
obojętności, dystansu 無関心・距離の表現. Wyrażanie wdzięczności 感謝の表現.
Dialog 会話
Ulica
通り. Dworzec kolejowy 鉄道の駅. Pociąg 列車.
Etap dziesiąty 第十ステップ
Gramatyka 文法
Wołacz
呼格.
Tryb
warunkowy 条件法.
Stopniowanie
przysłówków 副詞の級.
Słownictwo 語彙
Warszawa,
Kraków ワルシャワ、クラクフ; pisanie listu,
życzeń, pozdrowień 書簡・祝詞・挨拶を書く.
Komunikacja コミュニケーション
Wyrażanie
upodobania 趣向の表現. Wyrażanie niepewności 確信のなさの表現. Przedstawianie się 自己紹介. Zwracanie czyjejś
uwagi, nawiązywanie kontaktu 相手の注意を引く、会話を始める. Przebieg rozmowy
(rozpoczęcie, podtrzymywanie, kontrolowanie przebiegu, kończenie) 会話の展開 (始まり・継続・展開のコントロール・終了). Obietnica, oferta 約束、申し出. Składanie
życzeń 祝詞を述べる. Porównywanie 比較. Wyrażanie opinii,
przekonania 意見・信条の表現.
Dialog 会話
Hotel, recepcja ホテル、受付.
Ulica 通り. Tramwaj, autobus 市電、バス.
Etap jedenasty 第十一ステップ
Gramatyka 文法
Tryb
łączący 接続法.
Słowotwórstwo
造語論.
Słownictwo 語彙
Opieka lekarska, choroby 医療、病気;
części ciała człowieka 人間の身体の諸部分.
Komunikacja コミュニケーション
Wyrażanie
życzenia 祈念の表現. Doradzanie i odradzanie 忠告と警告. Prośba, wzywanie do
działania 依頼、行為の呼びかけ. Zabranianie 禁止. Wyrażanie
możliwości, zdolności 可能性・能力の表現. Wyrażanie
konieczności 必要性の表現. Wyrażanie warunku i konsekwencji
条件と帰結の表現.
Dialog 会話
Rejestracja
初診受付. Lekarz 医師.
Etap dwunasty 第十二ステップ
Gramatyka 文法
Interpunkcja
句読法.
Zaimki
代名詞.
Przyimki
前置詞.
Słownictwo 語彙
Sklepy
商店; pory roku 四季; pogoda 天候; rośliny i
zwierzęta 植物と動物.
Komunikacja コミュニケーション
Wyrażanie
opinii, przekonania 意見・信条の表現. Wyrażanie
radości, żalu, smutku i współczucia 喜び・悔い・悲しみ・共感の表現. Proponowanie,
przyjmowanie i odrzucanie propozycji 提案、提案の受け入れと拒絶. Zapraszanie 招待. Wyrażanie uznania,
komplementu (高い) 評価・賞賛の表現. Określanie celu,
przeznaczenia 目的・使命の規定. Nawiązywanie,
definiowanie, identyfikowanie 関係付け、定義、認定. Uzasadnianie 理由付け. Wyrażanie
zadowolenia i niezadowolenia 満足・不満足の表現.
Dialog 会話
Pogoda
天気. Sklep spożywczy 食料品店.
Etap trzynasty 第十三ステップ
Gramatyka 文法
Imiesłowy
分詞.
Strona
bierna 受動相.
Nieosobowe
formy czasownika: formy typu można,
trzeba, wolno, warto, należy; mówi się; nie ma, nie było, nie będzie 動詞の無人称構文「~できる」「~しなければならない」「~してもよい」「~する価値がある」「~して然るべきである」「~と言われる」「ない/なかった/ないだろう」などの形.
Czasownik
móc w konstrukcji z bezokolicznikiem 不定形構文での動詞「~できる」.
Słownictwo 語彙
Poczta
郵便局.
Komunikacja コミュニケーション
Pytanie,
wzywanie do mówienia 質問、発言の喚起. Wyrażanie
możliwości, zdolności 可能性・能力の表現. Wyrażanie uczuć
感情の表現. Zajmowanie stanowiska 立場の表明. Wzywanie do
mówienia/działania lub do ich zaniechania 発言・行為への呼びかけまたはそれらの静止.
Dialog 会話
Poczta
郵便局. Restauracja レストラン.
Podręcznik zawiera następujące ilustracje:
Część 1 Polska
Etap 1 Świat – Japonia – Europa –
Polska
Etap 1 Człowiek, ludzie
Etap 2 Jaki on jest? Jaka ona jest?
Etap 2 Kolory
Etap 3 Śniadanie, obiad, kolacja
Etap 4 Ubranie, ubrania
Etap 4 Obuwie
Etap 4 Jak on jest ubrany? Jak ona jest
ubrana?
Etap 5 Przyimki
Etap 5 Owoce, warzywa
Etap 6 Przedmioty codziennego użytku
(kuchnia)
Etap 6 Ile? Czego?
Etap 7 Szkoła podstawowa, lekcja
Etap 7 Zawód, zawody
Etap 7 Środki lokomocji
Etap 8 Dom, mieszkanie
Etap 8 Dom
Etap 8 Kuchnia
Etap 8 Pokój
Etap 8 Sypialnia
Etap 8 Łazienka
Etap 9 Życie codzienne
Etap 9 Dworzec kolejowy
Etap 10 Warszawa
Etap 10 Kraków
Etap 11 Szpital
Etap 11 Przychodnia lekarska, gabinet
Etap 11 Wizyta u lekarza
Etap 11 Wizyta u dentysty
Etap 11 Człowiek, jego ciało (1)
Etap 11 Człowiek, jego ciało (2)
Etap 11 Głowa
Etap 11 Dłoń (ręka)
Etap 12 Sklep, sklepy
Etap 12 Pory roku
Etap 12 Pogoda
Etap 12 Rośliny i zwierzęta
Etap 13 Poczta
Integralną częścią
podręcznika jest płyta CD, w nagraniach udział wzięli pani
Renata Sowińska-Mitsui, pani Grażyna Ishikawa, pani Bożena
Sieradzka-Baziur, pan Tetsushirō Ishii, pan Tomasz Majtczak. Pan Genki Itō
przygotował płytę pod względem technicznym.